Spadek kanalizacji na przyłączu – ile procent i jak go wyznaczyć
Przyłącze kanalizacyjne działa grawitacyjnie, więc spadek rury decyduje o tym, czy ścieki odpłyną bez zatorów. Przy rurze 160 mm przyjmuje się zwykle spadek około 2 procent, czyli 2 cm na każdy metr długości, z zachowaniem minimum podanego w projekcie.
Dlaczego spadek rury jest tak ważny?
Ścieki płyną w rurze dzięki grawitacji. Za mały spadek powoduje, że woda płynie wolno, a cząstki stałe osiadają na dnie rury i z czasem tworzą zator.
Za duży spadek też szkodzi. Woda odpływa wtedy szybciej niż zanieczyszczenia, które zostają w rurze. Dlatego zakres spadków zależy od średnicy i warto się go trzymać.
Jaki spadek przyjmuje się dla różnych średnic?
Im większa średnica, tym mniejszy spadek wystarcza do prawidłowego przepływu. Dla przyłączy domów jednorodzinnych przyjmuje się najczęściej następujące wartości orientacyjne.
- rura 110 mm – ok. 2-3 procent,
- rura 160 mm – ok. 1,5-2 procent,
- rura 200 mm – ok. 1-1,5 procent.
Ostateczne wartości podaje projekt przyłącza i warunki techniczne od zarządcy sieci. Spadek w projekcie jest wiążący, nawet jeśli na budowie łatwiej byłoby ułożyć rurę inaczej.
Jak wyznaczyć spadek w wykopie?
Najpierw ustala się dwa punkty: wyjście kanalizacji z budynku i rzędną wlotu do studzienki lub sieci. Różnica ich wysokości podzielona przez długość trasy daje spadek, który musi mieścić się w dopuszczalnym zakresie.
W wykopie rozpina się sznurek z naciągiem między palikami ustawionymi na odpowiednich wysokościach. Dno wykopu wyrównuje się pod sznurek, a spadek sprawdza poziomicą z klinem albo niwelatorem.
Jak przygotować podsypkę pod rury?
Rura nie może leżeć bezpośrednio na kamieniach ani gruzie. Dno wykopu wyrównuje się i układa podsypkę z piasku o grubości około 10-15 cm.
Podsypka pozwala dokładnie wyprofilować spadek i równomiernie podeprzeć rurę na całej długości. Pod kielichami robi się małe zagłębienia, żeby rura nie opierała się tylko na nich.
Jakie rury wybrać do przyłącza?
Do przyłącza stosuje się pomarańczowe rury PVC do kanalizacji zewnętrznej, o średnicy wynikającej z projektu. Ich grubość ścianki dobiera się do głębokości wykopu i obciążenia nad rurą.
Do takiej instalacji przydadzą się rury kanalizacyjne w różnych długościach, od półmetrowych odcinków po rury 6-metrowe, które dostępne są w ofercie BAT razem z kształtkami. Przy długich prostych odcinkach mniej połączeń oznacza mniejsze ryzyko nieszczelności.
Jak połączyć rury, żeby zachować spadek?
Rury łączy się na kielich z uszczelką, wsuwając bosy koniec do oporu. Przed montażem bosy koniec smaruje się środkiem poślizgowym, a uszczelkę sprawdza, czy nie wypadła z rowka.
Każdy kolejny odcinek kontroluje się poziomicą. Rury nie wolno dopasowywać do spadku przez podkładanie cegieł czy kamieni, bo z czasem osiądą i powstanie zagłębienie, w którym zbierają się osady.
Kiedy potrzebna jest studzienka rewizyjna?
Studzienkę stosuje się na załamaniach trasy, w miejscach łączenia kilku przewodów i na długich prostych odcinkach. Umożliwia ona czyszczenie i kontrolę instalacji.
Przy przyłączach jednorodzinnych studzienka stoi zwykle przy granicy działki lub przy budynku. Dokładne położenie wynika z projektu.
Jak zasypać wykop z rurami?
Po ułożeniu i sprawdzeniu szczelności rury obsypuje się piaskiem do wysokości około 30 cm ponad wierzch. Obsypkę zagęszcza się ręcznie, po bokach rury, nie bezpośrednio nad nią.
Dopiero potem wykop zasypuje się gruntem rodzimym. Ciężki sprzęt nie powinien jeździć nad świeżo zasypaną rurą, dopóki grunt się nie ustabilizuje.
Dobrze wyznaczony spadek to najprostszy sposób, żeby kanalizacja działała bez czyszczenia i awarii.